بيپولي روسها، سيركباز كانادايي را به فضا برد / يكهتازي سايوزها در مسير ايستگاه فضايي
اواخر هفته گذشته ناو کيهاني سايوز «تي.ام.آ-16» حامل سه کيهاننورد از
روسيه، آمريکا و کانادا سکوي پرتاب مرکز فضايي «بايکونور» را به مقصد
ايستگاه فضايي بينالمللي ترك كرد.
از نكات جالب اين ماموريت در كنار حضور چارلز بولدن، رييس سازمان فضانوردي آمريکا – ناسا- در مراسم پرتاب، حضور «گي لاليبرته»، مالك يکي از موفق ترين سيرک هاي جهان به عنوان هفتمين گردشگر فضايي در اين پرواز بود، در حالي كه پيش از اين مقامات فضايي روسيه از توقف اعزام گردشگران فضايي به دليل محدوديتهاي موجود در اعزام فضانوردان بود كه به نظر ميرسد، بحران اقتصادي و كمبود شديد بودجه مديران آژانس فضايي روسيه را مجبور كرده براي تامين بخشي از هزينههاي خود يك صندلي اين پرواز را به اين سيركباز ثروتمند اجاره دهند.
به بهانه ماموريت اخير سايوز در گفتوگويي با سيروس برزو، كارشناس تاريخ كيهاننوردي و روزنامهنگار علمي مقيم روسيه مروري دارد بر تازهترين تحولات در عرصه ماموريتهاي سرنشيندار فضايي، دورنماي پرواز كيهانپيماهاي سايوز و شاتل و گردشگري فضايي.
درباره ماموريت اخير سايوز چه اطلاعاتي را مي توانيد در اختيار خوانندگان ما بگذاريد؟
بر عرشه ناو کيهاني سايوز تي.ام.آ.16 که در 30 سپتامبر 2009 از بايکونور راهي ايستگاه فضايي بينالمللي شد، سه کيهان نورد از سه کشور حضور داشتند. «ماکسيم سورايف»، کيهان نورد تازه کار روس به عنوان فرمانده ناو و «جفري ويليامز» فضانورد آمريکايي کيهان نورد با سابقه و کهنه کار آمريکا به سمت مهندس پرواز در ماموريت شرکت دارند. سومين سرنشين سايوز، «گي لاليبرته» تبعه کانادا است که به عنوان گردشگر فضايي به فضا رفت؛ البته سفر «گي لاليبرته» طولاني نخواهد بود و وي در روز 11 اکتبر به همراه «گنادي پادالکا» و «مايکل بارات»، کيهان نوردان« سايوز تي.ام آ-14» به زمين بازخواهد گشت.
نکته جالب در پرتاب اخير حضور چارلز بولدن، کيهان نورد سابق و رييس فعلي سازمان فضانوردي آمريکا - ناسا - در مراسم پرتاب بود.
بر اساس آخرين خبرها، ناو سايوز توانست بدون هيچ اشکالي و طبق برنامه پيش بيني شده، به طور خودکار به ايستگاه فضايي بين المللي متصل شود و هم اينک کيهان نوردان اين ناو به همراه سرنشينان قبلي مشغول به کار هستند.
رييس سازمان فضايي روسيه چندي قبل از توقف كامل برنامه اعزام گردشگران فضايي خبر داده بود؛ چرا اين تصميم را لغو کردند؟
قبلا قرار بود «آيدين آيمبتوف»، کيهانگرد قزاق در چارچوب يک قرارداد بين دولتهاي روسيه و قزاقستان اين پرواز را انجام دهد اما دولت قزاقستان نتوانست هزينه هاي پرواز را تامين کند و روسکاسموس - سازمان فضايي روسيه - مجبور شد جانشيني فوري براي او انتخاب کند و گي لاليبرته آماده ترين فرد براي اين کار بود.
بر اساس گفته برخي منابع وابسته به سازمان فضايي روسيه، اين کشور پيشنهاد هاي جالبي براي پروازهاي مستقل با سايوز از برخي کشورها دريافت کرده است.
پريمينف، رئيس روسکاسموس، بعد از پرتاب اخير به خبرنگاران گفت به ما پيشنهاد خريد دوصندلي سايوز شده است به اين ترتيب که يک کيهان نورد با تجربه روس با دو کيهان نورد غيرروس سفري مستقل ( بدون اتصال به ايستگاه فضايي) در مدار داشته باشند. چنين پروازهايي احتمالا بعد از سال 2012 انجام خواهد شد.
اين حرف پريمينوف با توجه به امکانات ناو فعلي چندان عملي نيست؛ زيرا ناو سايوز در وضعيت فعلي با سه سرنشين بيش از چند روز نمي تواند در مدار فعاليت کند؛ اما کارشناسان موسسه صنعتي انرگيا که سازنده ناوهاي سايوز است مي گويند در آينده نه چندان دور در سامانه هاي ناو سايوز تغييراتي داده خواهند شد. شايد در آن صورت بتوان از اين ناو در پرواز هاي مستقل حدود يک هفتهيي استفاده کرد.
در صورت امكان درباره فضانوردان شرکت کننده در پرواز اخير بيشتر بگوييد.
ماکسيم سورايف، کيهان نورد 32 ساله، فارغ التحصيل آکادمي مهندسي هوايي ژوکوفسکي و افسر نيروي هوايي روسيه است. او در 1997 به جرگه کيهان نوردان روسيه پيوست اما تاکنون موفق نشده بود به فضا سفر کند.
جفري ويليامز که در اين دوره فرماندهي ايستگاه فضايي بين المللي را بر عهده خواهد داشت در 40 سال دارد و از آموزشگاه عالي گارد ساحلي آمريکا درجه مهندسي هوانوردي و از کالج جنگ نيروي دريايي آمريکا، مدرک ليسانس امنيت ملي و راهبردي دارد.
وي در 1996 توسط ناسا براي سفر به فضا انتخاب شد. نخستين ماموريت ويليامز در مه 2000 در چارچوب پرواز شماره 101 شاتل فضايي انجام شد. پرواز بعدي وي با سايوز تي. ام. آ-8 به همراه پاول وينوگرادوف از30 مارس تا 29 سپتامبر 2006 در ايستگاه فضايي بين المللي صورت گرفت.
سومين سرنشين سايوز تي.ام.آ-16، گي لاليبرته در 1959 در کبک کانادا به دنيا آمد. وي کارش را با شعبده بازي شروع کرد اما به زودي توانست سيرکي داير کند و با نمايش هاي جالب آنرا به يکي از موفق ترين سيرکهاي جهان تبديل کند. ابتکارهاي او توانست وي را در رديف ثروتمندان جهان قرار دهد .
در خبرها آمده بود که رييس مرکز آموزش کيهانوردان روسيه عوض شده است. اين تغيير چه تاثيري در برنامه هاي آتي اين مرکز دارد؟
واسيلي تسيبليف، فضانورد سابق که از سال سرپرستي اين مرکز را بر عهده داشت، بنا به تصميم روسکاسموس و ديگر مسوولان فضايي روسيه از اين سمت معاف شد و جاي خود را به سرگئي کريکالف داد که فرد پرتحرک، بسيار باسواد، با تجربه و مبتکري است.
بنا به گفته پاول وينوگرادوف، سازمان فضايي روسيه از سال آينده وظيفه سنگين آماده سازي تمام کيهاننوردان اعزامي به ايستگاه بين المللي را بر عهده خواهد داشت و بايد به ظرفيت هاي جديد برسد و توانايي هاي علمي و عملي آن مناسب اين مسئوليت را بيابد. طبيعتا سرگئي کريکالف، کيهان نوردي که از يک سو بيش از 800 شبانه روز پرواز در فضا را دارد و از طرف ديگر تجربه عملي کار و آموزش در سازمان هاي فضايي روسيه، آمريکا و اروپا داشته و کاملا با سامانه آموزش کيهان نوردان اين سه مرکز عمده تعليم فضانوردان آشنا است مي تواند گزينه بسيار خوبي براي سرپرستي اين مرکز باشد.
آيا سايوز امسال پرواز ديگري هم خواهد داشت؟
- بله 20 نوامبر 2009 يک فروند ناو کيهاني سايوز از قزاقستان راهي مدار زمين خواهد شد تا گروهي سه نفره را به ايستگاه فضايي بين المللي برساند.
اولگ کوتوف کيهان نورد روس فرماندهي سايوز تي.ام.آ- 17 را بر عهده خواهد داشت. اعضاي ديگر اين ماموريت عبارتند از کيهان نورد ژاپني سويچي نوگوچي و فضانورد آمريکايي تيموتي کريمر.
اين آخرين ماموريت ناوهاي کيهاني سايوز در سال جاري خواهند بود.
با توجه به بهره برداري 40 ساله از سايوز و خبرهايي مبني بر انتخاب ناو سرنشيندار جديدي توسط سازمان فضايي روسيه، فکر مي کنيد تا چه زماني از سايوز همچنان استفاده خواهد شد؟
- در حال حاضر تنها ناو سرنشينداري که آماده به خدمت است و تصور نمي شود طي پنج، شش سال آينده بازنشسته شود سايوز است. برنامه پروازي اين ناو تا پايان سال 2011 اعلام شده است که شامل 9 ماموريت خواهد بود.
بر اساس صحبت هاي کارشناسان، سايوز تا سال 2018 به کار خود ادامه خواهد داد. البته در سال آينده تغييرات جديد خوهد داشت و نسل به روز شده آن « سايوز. تي. ام.آ-ام » نام دارد.
کيهان پيماهاي شاتل در انتظار چه سرنوشتي هستند؟
سفر فضايي بعدي توسط کيهان پيماي آتلانتيس در 12 نوامبر 2009 از پايگاه فضايي کندي آغاز خواهد شد در اين پرواز هفت کيهان نورد شرکت دارند وکيهان نوردان پس از اتصال ناوشان با ايستگاه فضايي بين المللي به تکميل آن خواهند پرداخت.
ماموريت بعدي بر عرشه فضاپيماي اينديور و به مدت 15 روزه صورت مي گيرد. پرتاب اين ناو براي 4 مارس 2010 پيش بيني شده است. در مخزن بار اينديور قرار است بخش هاي ديگري از ايستگاه که « کيوپالا » (ساخته شده توسط يک موسسه ايتاليايي) و « نود-3 » به مدار برده شود.
دستگاه و تجهيزات موجود در « نود-3 » در تصفيه آب و هواي ايستگاه فضايي به کيهان نوردان کمک خواهد کرد. در اين بخش همچنين يک توالت جديد وجود دارد.
کيوپالا با داشتن شش دريچه به کيهان نوردان امکان مي دهد که با کمک آن بخش هاي وسيعي از بدنه خارجي ايستگاه فضايي بين المللي را زير نظر داشته باشند.
حدود يک ماه بعد، سفينه ديسکاوري در يکصد و سي و يکمين ماموريت کيهان پيماهاي شاتل، گروهي هفت نفره را به مدار خواهد برد. آنها بايد 15 روز در مدار زمين به سر ببرند و طي آن به تکميل ايستگاه فضايي بينالمللي بپردازند.
پرواز بعدي با ديسکاوري در ماه مه بايد صورت گيرد. در اين ماموريت 11 روزه، شش فضانورد بر عرشه ناو حضور دارند. آنها به ايستگاه فضايي بين المللي سفر خواهند کرد و به همراه خود چند بخش ديگر از ايستگاه از جمله يک قسمت روسي به نام « مدول تحقيقاتي کوچک» را به مدار خواهند برد.
ماموريت بعدي کيهان پيماها بر عهده اينديور است که در 20 ژوئن و با حضور پنج فضانورد آمريکايي و يک کيهان نورد از سازمان فضايي اروپا آغاز مي شود و در ادامه ديگر ماموريت هاي شاتل براي تکميل ايستگاه فضايي بين المللي به کار مي رود. اين سفر 11 روزه خواهد بود.
پرواز بعدي بر عرشه ناو ديسکاوري انجام خواهد گرفت. اين ماموريت براي سپتامبر 2011 پيش بيني شده است.
ناسا اعلام کرده بود در سال 2010 به پرواز کيهان پيماهاي شاتل خاتمه خواهد داد. آيا اين پيش بيني به وقوع خواهد پيوست و در آن صورت سرنوشت ايستگاه فضايي بين المللي چه خواهد شد؟
در روزهاي اخير پرمينف - رئيس سازمان فضايي روسيه - طي مصاحبه اي گفته است يکي از مواردي که در جريان سفر رئيس ناسا مورد بحث قرار خواهد گرفت، تداوم کار فضاپيما هاي شاتل است. بر اين اساس، در حال حاضر نمي توان به طور قطع گفت آيا سال 2010 سال پاياني براي کيهان پيماها است يا خير؛ اما به جز آنچه در بالا آمد، تاکنون برنامه اي از سوي ناسا براي پرتاب شاتل ها اعلام نشده است و از سپتامبر 2010 تمامي پروازها با سايوز صورت خواهد گرفت. به اين ترتيب سايوز احتمالا سالانه حداقل چهار پرتاب خواهد داشت و به تنها وسيله براي جابه جايي کيهان نوردان ايستگاه فضايي بين المللي تبديل مي شود.
از نكات جالب اين ماموريت در كنار حضور چارلز بولدن، رييس سازمان فضانوردي آمريکا – ناسا- در مراسم پرتاب، حضور «گي لاليبرته»، مالك يکي از موفق ترين سيرک هاي جهان به عنوان هفتمين گردشگر فضايي در اين پرواز بود، در حالي كه پيش از اين مقامات فضايي روسيه از توقف اعزام گردشگران فضايي به دليل محدوديتهاي موجود در اعزام فضانوردان بود كه به نظر ميرسد، بحران اقتصادي و كمبود شديد بودجه مديران آژانس فضايي روسيه را مجبور كرده براي تامين بخشي از هزينههاي خود يك صندلي اين پرواز را به اين سيركباز ثروتمند اجاره دهند.
به بهانه ماموريت اخير سايوز در گفتوگويي با سيروس برزو، كارشناس تاريخ كيهاننوردي و روزنامهنگار علمي مقيم روسيه مروري دارد بر تازهترين تحولات در عرصه ماموريتهاي سرنشيندار فضايي، دورنماي پرواز كيهانپيماهاي سايوز و شاتل و گردشگري فضايي.
درباره ماموريت اخير سايوز چه اطلاعاتي را مي توانيد در اختيار خوانندگان ما بگذاريد؟
بر عرشه ناو کيهاني سايوز تي.ام.آ.16 که در 30 سپتامبر 2009 از بايکونور راهي ايستگاه فضايي بينالمللي شد، سه کيهان نورد از سه کشور حضور داشتند. «ماکسيم سورايف»، کيهان نورد تازه کار روس به عنوان فرمانده ناو و «جفري ويليامز» فضانورد آمريکايي کيهان نورد با سابقه و کهنه کار آمريکا به سمت مهندس پرواز در ماموريت شرکت دارند. سومين سرنشين سايوز، «گي لاليبرته» تبعه کانادا است که به عنوان گردشگر فضايي به فضا رفت؛ البته سفر «گي لاليبرته» طولاني نخواهد بود و وي در روز 11 اکتبر به همراه «گنادي پادالکا» و «مايکل بارات»، کيهان نوردان« سايوز تي.ام آ-14» به زمين بازخواهد گشت.
نکته جالب در پرتاب اخير حضور چارلز بولدن، کيهان نورد سابق و رييس فعلي سازمان فضانوردي آمريکا - ناسا - در مراسم پرتاب بود.
بر اساس آخرين خبرها، ناو سايوز توانست بدون هيچ اشکالي و طبق برنامه پيش بيني شده، به طور خودکار به ايستگاه فضايي بين المللي متصل شود و هم اينک کيهان نوردان اين ناو به همراه سرنشينان قبلي مشغول به کار هستند.
رييس سازمان فضايي روسيه چندي قبل از توقف كامل برنامه اعزام گردشگران فضايي خبر داده بود؛ چرا اين تصميم را لغو کردند؟
قبلا قرار بود «آيدين آيمبتوف»، کيهانگرد قزاق در چارچوب يک قرارداد بين دولتهاي روسيه و قزاقستان اين پرواز را انجام دهد اما دولت قزاقستان نتوانست هزينه هاي پرواز را تامين کند و روسکاسموس - سازمان فضايي روسيه - مجبور شد جانشيني فوري براي او انتخاب کند و گي لاليبرته آماده ترين فرد براي اين کار بود.
بر اساس گفته برخي منابع وابسته به سازمان فضايي روسيه، اين کشور پيشنهاد هاي جالبي براي پروازهاي مستقل با سايوز از برخي کشورها دريافت کرده است.
پريمينف، رئيس روسکاسموس، بعد از پرتاب اخير به خبرنگاران گفت به ما پيشنهاد خريد دوصندلي سايوز شده است به اين ترتيب که يک کيهان نورد با تجربه روس با دو کيهان نورد غيرروس سفري مستقل ( بدون اتصال به ايستگاه فضايي) در مدار داشته باشند. چنين پروازهايي احتمالا بعد از سال 2012 انجام خواهد شد.
اين حرف پريمينوف با توجه به امکانات ناو فعلي چندان عملي نيست؛ زيرا ناو سايوز در وضعيت فعلي با سه سرنشين بيش از چند روز نمي تواند در مدار فعاليت کند؛ اما کارشناسان موسسه صنعتي انرگيا که سازنده ناوهاي سايوز است مي گويند در آينده نه چندان دور در سامانه هاي ناو سايوز تغييراتي داده خواهند شد. شايد در آن صورت بتوان از اين ناو در پرواز هاي مستقل حدود يک هفتهيي استفاده کرد.
در صورت امكان درباره فضانوردان شرکت کننده در پرواز اخير بيشتر بگوييد.
ماکسيم سورايف، کيهان نورد 32 ساله، فارغ التحصيل آکادمي مهندسي هوايي ژوکوفسکي و افسر نيروي هوايي روسيه است. او در 1997 به جرگه کيهان نوردان روسيه پيوست اما تاکنون موفق نشده بود به فضا سفر کند.
جفري ويليامز که در اين دوره فرماندهي ايستگاه فضايي بين المللي را بر عهده خواهد داشت در 40 سال دارد و از آموزشگاه عالي گارد ساحلي آمريکا درجه مهندسي هوانوردي و از کالج جنگ نيروي دريايي آمريکا، مدرک ليسانس امنيت ملي و راهبردي دارد.
وي در 1996 توسط ناسا براي سفر به فضا انتخاب شد. نخستين ماموريت ويليامز در مه 2000 در چارچوب پرواز شماره 101 شاتل فضايي انجام شد. پرواز بعدي وي با سايوز تي. ام. آ-8 به همراه پاول وينوگرادوف از30 مارس تا 29 سپتامبر 2006 در ايستگاه فضايي بين المللي صورت گرفت.
سومين سرنشين سايوز تي.ام.آ-16، گي لاليبرته در 1959 در کبک کانادا به دنيا آمد. وي کارش را با شعبده بازي شروع کرد اما به زودي توانست سيرکي داير کند و با نمايش هاي جالب آنرا به يکي از موفق ترين سيرکهاي جهان تبديل کند. ابتکارهاي او توانست وي را در رديف ثروتمندان جهان قرار دهد .
در خبرها آمده بود که رييس مرکز آموزش کيهانوردان روسيه عوض شده است. اين تغيير چه تاثيري در برنامه هاي آتي اين مرکز دارد؟
واسيلي تسيبليف، فضانورد سابق که از سال سرپرستي اين مرکز را بر عهده داشت، بنا به تصميم روسکاسموس و ديگر مسوولان فضايي روسيه از اين سمت معاف شد و جاي خود را به سرگئي کريکالف داد که فرد پرتحرک، بسيار باسواد، با تجربه و مبتکري است.
بنا به گفته پاول وينوگرادوف، سازمان فضايي روسيه از سال آينده وظيفه سنگين آماده سازي تمام کيهاننوردان اعزامي به ايستگاه بين المللي را بر عهده خواهد داشت و بايد به ظرفيت هاي جديد برسد و توانايي هاي علمي و عملي آن مناسب اين مسئوليت را بيابد. طبيعتا سرگئي کريکالف، کيهان نوردي که از يک سو بيش از 800 شبانه روز پرواز در فضا را دارد و از طرف ديگر تجربه عملي کار و آموزش در سازمان هاي فضايي روسيه، آمريکا و اروپا داشته و کاملا با سامانه آموزش کيهان نوردان اين سه مرکز عمده تعليم فضانوردان آشنا است مي تواند گزينه بسيار خوبي براي سرپرستي اين مرکز باشد.
آيا سايوز امسال پرواز ديگري هم خواهد داشت؟
- بله 20 نوامبر 2009 يک فروند ناو کيهاني سايوز از قزاقستان راهي مدار زمين خواهد شد تا گروهي سه نفره را به ايستگاه فضايي بين المللي برساند.
اولگ کوتوف کيهان نورد روس فرماندهي سايوز تي.ام.آ- 17 را بر عهده خواهد داشت. اعضاي ديگر اين ماموريت عبارتند از کيهان نورد ژاپني سويچي نوگوچي و فضانورد آمريکايي تيموتي کريمر.
اين آخرين ماموريت ناوهاي کيهاني سايوز در سال جاري خواهند بود.
با توجه به بهره برداري 40 ساله از سايوز و خبرهايي مبني بر انتخاب ناو سرنشيندار جديدي توسط سازمان فضايي روسيه، فکر مي کنيد تا چه زماني از سايوز همچنان استفاده خواهد شد؟
- در حال حاضر تنها ناو سرنشينداري که آماده به خدمت است و تصور نمي شود طي پنج، شش سال آينده بازنشسته شود سايوز است. برنامه پروازي اين ناو تا پايان سال 2011 اعلام شده است که شامل 9 ماموريت خواهد بود.
بر اساس صحبت هاي کارشناسان، سايوز تا سال 2018 به کار خود ادامه خواهد داد. البته در سال آينده تغييرات جديد خوهد داشت و نسل به روز شده آن « سايوز. تي. ام.آ-ام » نام دارد.
کيهان پيماهاي شاتل در انتظار چه سرنوشتي هستند؟
سفر فضايي بعدي توسط کيهان پيماي آتلانتيس در 12 نوامبر 2009 از پايگاه فضايي کندي آغاز خواهد شد در اين پرواز هفت کيهان نورد شرکت دارند وکيهان نوردان پس از اتصال ناوشان با ايستگاه فضايي بين المللي به تکميل آن خواهند پرداخت.
ماموريت بعدي بر عرشه فضاپيماي اينديور و به مدت 15 روزه صورت مي گيرد. پرتاب اين ناو براي 4 مارس 2010 پيش بيني شده است. در مخزن بار اينديور قرار است بخش هاي ديگري از ايستگاه که « کيوپالا » (ساخته شده توسط يک موسسه ايتاليايي) و « نود-3 » به مدار برده شود.
دستگاه و تجهيزات موجود در « نود-3 » در تصفيه آب و هواي ايستگاه فضايي به کيهان نوردان کمک خواهد کرد. در اين بخش همچنين يک توالت جديد وجود دارد.
کيوپالا با داشتن شش دريچه به کيهان نوردان امکان مي دهد که با کمک آن بخش هاي وسيعي از بدنه خارجي ايستگاه فضايي بين المللي را زير نظر داشته باشند.
حدود يک ماه بعد، سفينه ديسکاوري در يکصد و سي و يکمين ماموريت کيهان پيماهاي شاتل، گروهي هفت نفره را به مدار خواهد برد. آنها بايد 15 روز در مدار زمين به سر ببرند و طي آن به تکميل ايستگاه فضايي بينالمللي بپردازند.
پرواز بعدي با ديسکاوري در ماه مه بايد صورت گيرد. در اين ماموريت 11 روزه، شش فضانورد بر عرشه ناو حضور دارند. آنها به ايستگاه فضايي بين المللي سفر خواهند کرد و به همراه خود چند بخش ديگر از ايستگاه از جمله يک قسمت روسي به نام « مدول تحقيقاتي کوچک» را به مدار خواهند برد.
ماموريت بعدي کيهان پيماها بر عهده اينديور است که در 20 ژوئن و با حضور پنج فضانورد آمريکايي و يک کيهان نورد از سازمان فضايي اروپا آغاز مي شود و در ادامه ديگر ماموريت هاي شاتل براي تکميل ايستگاه فضايي بين المللي به کار مي رود. اين سفر 11 روزه خواهد بود.
پرواز بعدي بر عرشه ناو ديسکاوري انجام خواهد گرفت. اين ماموريت براي سپتامبر 2011 پيش بيني شده است.
ناسا اعلام کرده بود در سال 2010 به پرواز کيهان پيماهاي شاتل خاتمه خواهد داد. آيا اين پيش بيني به وقوع خواهد پيوست و در آن صورت سرنوشت ايستگاه فضايي بين المللي چه خواهد شد؟
در روزهاي اخير پرمينف - رئيس سازمان فضايي روسيه - طي مصاحبه اي گفته است يکي از مواردي که در جريان سفر رئيس ناسا مورد بحث قرار خواهد گرفت، تداوم کار فضاپيما هاي شاتل است. بر اين اساس، در حال حاضر نمي توان به طور قطع گفت آيا سال 2010 سال پاياني براي کيهان پيماها است يا خير؛ اما به جز آنچه در بالا آمد، تاکنون برنامه اي از سوي ناسا براي پرتاب شاتل ها اعلام نشده است و از سپتامبر 2010 تمامي پروازها با سايوز صورت خواهد گرفت. به اين ترتيب سايوز احتمالا سالانه حداقل چهار پرتاب خواهد داشت و به تنها وسيله براي جابه جايي کيهان نوردان ايستگاه فضايي بين المللي تبديل مي شود.
+ نوشته شده در یکشنبه دوازدهم مهر ۱۳۸۸ ساعت توسط سینا
|